KAYA TIRMANIŞI
 
 
TEMEL EĞİTİM
 
 
İPLER
 
Tırmanış ipi, tırmanma eylemini ve tırmanıcının bir diğer kişiye bağımlılığını, diğer tüm malzemelerden daha fazla ifade eder.
 
Çoğu dağcı, ilk kez ipe bağlanmalarını ve ipin onları hayati şekilde bağladığı tırmanış arkadaşlarını asla unutmayacaktır.
 
Dağ ipi, tırmanışta bir etabın sizin becerinizi aştığı veya beklenmeyenin gerçekleştiği anda sizi tutacak bir “emniyet ağı”dır.
 
İp, dağcılığın temelindeki bir malzemedir çünkü sabitlendiği zaman tırmanılabilir veya iniş yapılabilir.
 
İp tek başına sizi koruyamaz; emniyet zincirindeki halkalardan birdir. Diğer halkalar ipi, özel amaçlarla kullanmamıza yardımcı olacak olan
 
v   Düğümler
v   Emniyet kemeri
v   Ekspres bantlar
v   Karabinlerden oluşur.
 
Dağcılığın ilk zamanlarında kullanılan ipler doğal bitki liflerinden yapılmakta idi, ancak bu ipler şiddetli düşmeyi durdurmak için güvenilir değillerdi.
 
İkinci dünya savaşında geliştirilen naylon ipler dağcılık sporunu tamamen değiştirmiştir.
 
Günümüzde dağcılar iki tondan fazla ağırlıklara dayanabilen hafif ipler kullanmaktadırlar.
 
İlk naylon ipler,”örgü” veya “bükme” yöntemleri ile imal edilmişlerdir. Zaman içinde, örgülü naylon ipler yerlerini özel olarak tırmanış amaçlı yapılan “kernmantel” ( dışı kabuklu ) iplere bırakmıştır.
 
Günümüzde kullanılan kernmantel ipler düzgün, örülmüş bir naylon kılıf içinde yer alan örgülü ya da paralel naylon tellerinden oluşmuştur.
 
Kernmantel ipler naylon iplerin avantajlarına sahip olmanın yanı sıra, bükülerek imal edilen iplerin sorunlarını en aza indirecek şekilde tasarlanmışlardır.
 
Kernmantel ipler, günümüzde UIAA ( Unıon Internatıonale Des Assocıatıons D’alpınısme – Uluslar Arası Alpinizm Birliği ) tarafından onaylanmış tek tırmanış ipi türüdür.
 
MANTO ( KILIF ): İpin özünü her türlü dış etkilere karşı korumak için özel imal edilmiş ve renklendirilmiştir. Anılan özel imalat sayesinde ipin kılıfı ipin özünü tek parça gibi birbirine bağlayarak ipte mükemmel bir denge sistemi meydana getirir. Mantonun mukavemetini üretim yapan her firma ipin kalınlığına ve özelliğine göre farklı vermiştir.
 
KERNMANTEL ( İP BOBİNİ ): İpin asıl özünü bobin denen ip demetleri sağlar. Bobinler, eşit kalınlıkta ip liflerinin bir araya gelmesi ile ip bobinini, ip bobinlerinin bir araya gelmesi ile de kernmantel demeti ( ip demeti ) meydana gelir.
 
İP BİLGİSİ KONTROL BANDI: İp ile ilgili tüm bilgileri içeren plastik bir banttır. İmalat sırasında ipin içine özel olarak yerleştirilir.  
 
TIRMANIŞ İPLERİNİN ÇEŞİTLERİ
 
İP TÜRÜ GENEL KULLANIM
8 mm STATİK Ekspedisyon tarzı tırmanışlarda sabit hat ipi
8.8 mm DİNAMİK Kaya ve buz tırmanışında çift ip sisteminin parçası olarak
9 mm DİNAMİK Basit buzul geçişleri için hafif tek ip
10 mm DİNAMİK Kaya ve buz tırmanışı, buzul geçişi için hafif tek ip
10.5 mm DİNAMİK Kaya, buz ve buzul için orta ağırlıkta tek ip
11 mm DİNAMİK Kaya, buz ve buzul için standart ağırlıkta tek ip
12 mm STATİK Mağaracılık ve kurtarma amaçlı ( tırmanışa uygun değildir. )
 
 
İPİN PARAMETRELERİ VE UYGULANDIĞI TESTLERİ
 
 

İPİ                                   
                                      İpi üreten fabrikanın logosu ve test edildiğini gösteren “tested” yazı
 
                                         
                                      İpin keskin uçlu nesnelere karşı uzun ömürlü olduğunu
 
 
 
                                     İpin suda yüzdüğünü belirten “ buoyont” istemini
 
 
                                     İpe düğüm atıldığında bükülebilirlik özelliğini ve atılan düğümün ipin çekerini % k                                    kaç düşürdüğünü
 
 
 
                                     İpin temas ettiği nesnelerin üzerinde süper kayma sistemine sahip olduğu
 
 
 
                                     İpin kavramasının iyi olduğunu belirtir
 
 
 

                                      İpin orta noktası merkez olmak üzere iki ayrı renkte üretildiğini belirttir.
                                        
 
 
                                     İpin imalatında ekstra su geçirmeme özelliğine sahip olduğunu ve her türlü ıslak                           
                                      ortamda ipin içine su girmeyeceğini (Dry ip )
 
 
 
                                     Asit ve alkalikli maddelere karşı koruma sistemine sahip olduğunu
 
 
 
                                     Kalite belgelerine sahip olduğunu ( sahip olunan kalite belgesi ipin el kitabında
                                      belirtilmiştir )
                       
                                  
 
                                     UIAA standartlarına sahip olduğunu belirtir
 
 
 
                                    
İpin kopabilmesi için ne kadar uzaması gerektiğini dan cinsinden belirler.  1 dan =
kg ‘a eşittir
 
 
 
 
TAM İPLER: 10 ve 1O.5 mm ve 11 mm kalınlığındaki ipler tam ip olarak isimlendirilmektedir. Tam ipler her türlü Tırmanışta bazı sakıncaları olmasına rağmen emniyetle kullanılmaktadır. İpin her iki ucunda tam ip olduğunu belirten bir işareti vardır 
 
İKİZ İP: 8 ve 8,5 mm kalınlığında ipler ikiz ip olarak isimlendirilmektedir. İkiz ipler her türlü tırmanışta beraber kullanılmak şartıyla emniyetle kullanılmaktadır. İpin her iki ucunda ikiz ip olduğunu belirten işaret vardır.
 
İKİLİ İP: 9 ve 9,5 mm kalınlığındaki ipler ikili ip olarak isimlendirilmektedir. İkili ip aynı tırmanışta beraber kullanılmasına rağmen ayrı karabinalara takılmak şartıyla emniyetle kullanılmaktadır. İpin her iki ucunda ikili ip olduğunu belirten işaret vardır.
 
İPLERİN KORUNMA VE BAKIMI
 
Tırmanış ipinin neyi koruduğunu düşünür iseniz “hayatınızı” neden ipe önem verip, bakım yapmanız gerektiği daha kolay anlaşılacaktır.
 
İp üstüne basmak, ipin kılıfının içine ufak, mikro boyutlu parçacıklar nüfuz etmesine sebep olan en sık rastlanan kötü kullanım şeklidir. Bu parçacıklar ipin naylon tellerinde minik kesimlere sebep olacaktır.
 
İpin kılıfı sık sık kontrol edilmeli, kılıfında krampondan ve sürtünmeden dolayı kesilme veya yıpranma meydana gelmiş olabilir.
 
 
İPLERİN KULLANMA SÜRELERİ
 
ü   Her gün kullanılan ip, bir yıl geçmeden kullanım dışı bırakılmalıdır
ü   çoğu hafta sonu kullanılan ip, iki yıla kadar dayanır
ü   Ara sıra kullanılan ip, kabaca dört yıl sonra atılmalıdır
ü   Ciddi bir düşmeden sonra ipi yenileyin. Yeni bir ip beş düşmeye dayanıklı olabilir ama ip yeni değil ise, durumu özetleyecek tüm diğer etkenleri de göz önüne alın
 
Bu kurallar ipin temiz ve iyi şekilde muhafaza edildiği varsayılarak söylenmiştir. Bakım için üreticinin tavsiyelerini izleyin. Yine de yapılabilecekler şöyledir:
 
ü   İpler, ılık su ve yumuşak bir sabunla sık sık yıkanmalı. ( bunun için üretici tavsiyesine uyulmalı )
ü   Elinizde veya otomatik çamaşır makinesinde yıkanmalı
ü   Güneş ışınlarından uzak bir ortamda asarak kurutulmalı
ü   İpi kaldırmadan önce tamamen kuru olduğundan emin olunmalı
ü   İpteki tüm düğümler açık olmalı
ü   İp gevşek sarılmalı
ü   Sıcaktan, kimyasal madde ve asitlerden uzak, kuru bir yerde tutulmalı
ü   Yakıt türevleri ve yağlardan uzak olmalı
 
İPLERİN ÇEKERLERİ
 
Dinamik ipler için UIAA standardı: en 892‘dir.
Dağ iplerinin çekerleri; kilo newton ( kn ) esasına göre yapılmaktadır.
 
1 KN = 100 KG. ‘A EŞİTTİR.
           
               İPİN ÇAPI            ÇEKERİ         
                   8 mm                              13. 5 KN
                   9 mm                              17. 2 KN
                  10 mm                             22. 5 KN
                  11 mm                             23. 5 KN       
 
Statik ipler için UIAA standardı: en 1891‘dir.
Statik iplerin çekerleri de kilo Newton ( kn ) esaslarına göre yapılmaktadır.
 
            İPİN ÇAPI ( MM )        ÇEKERİ    
                  4 mm                           3. 9 kn
                  5 mm                           6. 3 kn
                  6 mm                           8. 3 kn
                  7 mm                         12. 4 kn
                 10 mm                       28. 5 kn
                 11 mm                       32. 5 kn    
 
İPİ SARMAK
 
Taşımak veya saklamak amacı ile ipler normal olarak sarılı tutulur ve bunun için de dağcılar iki sarma şekli kullanırlar bunlar:
 
1.    Dağcı sarma şekli
2.    Kelebek sarma şekli
 
Dağcı sarma şekli, ipi bir çanta üzerinde taşıyacaksanız avantajlıdır.
 
Kelebek sarma şekli ise, daha hızlı yapılabilir, ipi bükmezseniz ve çanta taşımayacak iseniz, vücudunuza rahat bir şekilde bağlayabilirsiniz.
 
 
DÜĞÜMLER
 
Düğüm atma kolay gibi gelir, fakat onun da doğru ve yanlış yapılış şekilleri vardır.
 
Doğru atılan bir düğüm can kurtarır.
 
Bir düğüm ne kadar çekilirse çekilsin çözülmez. Fakat siz kendiniz isterseniz onu kolayca çözebilirsiniz.
 
Yanlış atılmış bir düğüm ya kuvvetlice bir asılışa dayanamayıp çözülür, ya da kör düğüm olup açılmak bilmez.
 
Bu düğümlerin özellikleri şunlardır:
 
1.     Kolay ve pratik bağlanır ve çözülür.
2.     Emniyetlidir.
3.     Kendiliğinden değil, istenildiğinde çözülür.
4.     Zamandan tasarruf sağlar.
 
Düğümler, ipi çok sayıda özel amaç için kullanılmasını sağlar.
 
Kendinizi ipe bağlamanıza, dağa bağlamanıza, iki ipi iniş için birbirine bağlamanıza, ipe tırmanmak için ip ve perlonlar kullanmanıza ve bunlar gibi daha birçok işlevin yerine getirilmesine yardımcı olur.
 
Tırmanıcılar, bir düzine kadar düğüm ve bağı çok sık kullanırlar. Bunları çok rahatça bağlar ve atar duruma gelinceye kadar denemelisiniz.
 
Bazı düğümler ipe atıldıklarında ipin dayanıklığını daha az azalttıkları için tercih edilirler.
 
Bazıları da daha kolay bağlandıkları ve kullanım sırasında açılma ihtimalleri daha düşük olduğu için kullanılır.
 
Tek Kernmantel ipteki düğümlerin ipi zayıflatmasını karşılaştırılması aşağıdaki gibidir.
 
            DÜĞÜM YOKSA                 % 100
            ÇİFTE BALIKÇI                   %  65 – 70
            BÜLİN DÜĞÜMÜ                %  70 – 75
            PERLON DÜĞÜMÜ                       %  60 – 70
            SEKİZLİ DÜĞÜMÜ             %  75 – 80
            TAM KAZIK BAĞI                %  60 – 65
            BALIKÇI DÜĞÜMÜ            %  60 – 65
            KÖRDÜĞÜM                                   %  60 – 65
 
DÜĞÜM ÇEŞİTLERİ
 
Düğümler yapılarına ve çalışma sistemine göre ikiye ayrılırlar.
     
1.    HAREKETLİ ( DINAMIK ) DÜĞÜMLER:
 
a)    Yarım kazık
b)    Prusik
    
2.    HAREKETSİZ ( STATİK ) DÜĞÜMLER:
 
a)    Sekizli
b)    Tam kazık
c)    Bulin
d)    Kördüğüm
e)    Kelebek
f)     İzbarço
g)    Camadan
h)   Balıkçı
i)     Perlon bant
 
 
 
 
KÖRDÜĞÜM
 
Kördüğüm, genellikle atılan bir düğümden sonra başta kalan ipuçlarını bağlamakta kullanılır.
 
KÖRDÜĞÜM HALKASI
 
Kördüğüm halkası, genellikle prusikle tırmanış için ayak bağı yapmak veya çift kat ip veya perlondan bir halka elde etmek atılır.
 
PERLON DÜĞÜMÜ
 
Perlon düğümü, uzun bir perlon bandı bir Ekspresbant veya halka şekline sokmakta kullanılır. Düğümden çıkan uçların 6 cm olduğundan emin olmalısınız.
 
CAMADAN BAĞI
 
Çok amaçlı kullanılan camadan bağı, genellikle sarılan bir dağ ipini bağlamakta kullanılır. Emniyetsiz düğüm olduğundan hayati öneme sahip yerlerde kullanılmaz. Hayati öneme sahip yerlerde kullanılması gerekli ise, düğüm sonu iplerinin ana ipe tek veya çift balıkçı düğümüyle bağlanması tavsiye edilmektedir.
 
SANCAK BAĞI: Kalın bir iple ince bir ipi biri birine eklemekte kullanılır.
 
BALIKÇI DÜĞÜMÜ
 
Balıkçı Düğümü, İki İpi Birleştirmekte Kullanılır.
 
ÇİFTE BALIKÇI DÜĞÜMÜ
 
Çifte balıkçı düğümü, ip inişi yapılmadan önce, iki ayrı ipi birbirine bağlamak için kullanılan en güvenli ve tavsiye edilecek düğümdür.
 
SEKİZLİ DÜĞÜMÜ
 
Sekizli düğümü, ağırlık bindikten sonra İstenildiğinde kolayca çözülebilecek kuvvetli bir düğümdür.
 
 
 
AÇIK SEKİZLİ DÜĞÜMÜ
 
Açık sekizli düğümü, ipin tek ucu ile bir emniyet kemerine bağlanmak için mükemmel bir düğümdür.  Kalan ip artığı kördüğüm ile sabitlenmelidir. Bu düğüm, bir ipi emniyet noktasına sabitlenmek için de kullanılır.
 
ÇİFTE AÇIK SEKİZLİ DÜĞÜMÜ
 
Bu düğüm, üç kişilik bir ip ekibinde ortadaki dağcı tarafından emniyet kemerine ipi bağlamak için kullanılır. Düğüm sonucunda ortaya çıkan uç halkasını bir kördüğüm veya kilitli karabin ile sabitleyin.
 
TEKLİ BÜLİN DÜĞÜMÜ
 
Bu düğüm, tırmanış ipinin ucunda, bir ağaç veya diğer bir sabit noktaya bağlanabilecek kaymayan bir ip halkası yaratır. İpin başta kalan artığı, halkanın iç kısmına bakmalıdır; eğer bu ip halkanın dışında kalırsa düğüm zayıf olur. İp artığını kördüğümle sabitleyin.
 
ÇİFTE BÜLİN DÜĞÜMÜ
 
Bu düğüm, üç kişilik bir ip ekibinde ortadaki dağcı tarafından emniyet kemerine ipi bağlamak için kullanılır. Düğüm sonucunda ortaya çıkan uç halkasını bir kördüğüm veya kilitli karabin ile sabitleyin.
 
AÇIK BÜLİN DÜĞÜMÜ
 
Bu düğüm, ipin tek ucu ile emniyet kemerine bağlanmak için kullanılabilir ve açık sekizlinin yerine tercih edilebilir. Bülinin tekrar atılan kısmı açılsa da, hâlâ ek bir bülin ile ipe bağlı kalırsınız.
 
DOBLİN BÜLİN BAĞI: Bir ipin ucuna iki ayrı halka oluşturmak için yapılır. Halkalardan biri koltuk altına diğeri ise kalçalar altına alınarak acil durumlarda kullanılabilir.
 
SIKIŞTIRMALI BÜLİN BAĞI: İpin ucuna bir halka oluşturmak için kullanılan ve kement gibi çekildikçe sıkışan bir bağdır.
 
KELEBEK BAĞI
 
Kelebek bağının faydalı bir özelliği, ipin her iki tarafından veya halkasından da çekilmesine dayanıp, açılmamasıdır. Bu düğüm, halkasından bir kilitli karabin ile birleştirilir.
 
TAM KAZIK BAĞI
 
Tam kazık bağı, sabit bir emniyete bağlı bir karabine hızla bağlanmak için kullanılır. Tam kazık kullanıldığında, emniyetçi emniyetten çıkmadan emniyet noktası ile kendisi arasındaki mesafeyi kolayca ayarlayabilir.
 
KRAVAT DÜĞÜMÜ
 
Kravat düğümü, yarısına kadar çakılmış kaya ve buz sikkelerini yarıdan bağlamak amacı ile kullanılan basit düğümdür.
 
PRUSİK DÜĞÜMÜ
 
Prusik düğümü, yardımcı ip kullanılarak ana ipin çevresinde birkaç kere sarılarak atılır ve kullanılır hale gelir. Bu düğüm genellikle bir halka haline getirilen 5 veya 7 mm. Yardımcı ipin, ana ipe iki veya üç kez dolanması ile atılmaktadır. İp donup buzlanmış veya yük ağırsa, birkaç kez daha dolamak tutuşu arttırır.
 
Kullanılan yardımcı ip, tırmanış ipinden daha küçük çaplı olmalıdır; çap farkı arttıkça tutma da artacaktır.
 
Bu düğüm yardımı ile tırmanış ipine iki ip halkası tutturulur ise, ipte tırmanarak yükselebilirsiniz.
 
Prusik düğümü, kurtarmalarda insan indirmek ve çekmekte faydalıdır.
 
BACHMANN BAĞI / FRANSIZ PRUSİĞİ
 
Bu düğüm de Prusik düğümü ile aynı amaçla kullanılır. Fransız Prusiği bir karabin çevresinden ipe dolandığı için, gevşeme ve kayma işini bir Prusik düğümünden çok daha kolay hale getirir. Dikey kurtarma sırasında yaralı bir dağcıyı indirir iken çok faydalı olabilir.
 
KLEMHEİST SIKIŞTIRMA BAĞI
 
Klemheist bağı, Prusik düğümüne bir diğer seçenektir ve avantajı da yardımcı ip yerine, perlonbant ile yapılabilmesidir.
 
İp veya perlonbant ana ipin çevresine sarmal şekilde sarılır ve sonra da en üstte kalan başlangıç halkasının içinden geçirilir.
 
Bağlanmış bu bağ gevşeme, kaydırma ve sıkıştırma bakımından daha üstündür. Bu bağ, ayrıca bir karabinin çevresinden bağlanarak iyi bir tutunma da sağlar.
 
YARIM KAZIK / İTALYAN BAĞI
 
Yarım kazık bağı, ipte sürtünme sağlamak amacı ile karabine atılan basit bir bağdır.
 
Lider tırmanan bir dağcıyı bu yöntemle mükemmel bir şekilde emniyete alabilir veya bir dağcıyı yine bu yöntem ile indirebilirsiniz. Çünkü karabinden ip verebilir veya ip alabilirsiniz.
 
Düğüm kaygandır, rahat hareket edebilir. Durdurmak için ipin diğer ucuna kuvvet uygulamanız yeterli olacaktır.
 
İp inişinde, diğer iple iniş yöntemlerine göre ipi daha çok burar ve büker.
 
Bu düğüm, bir armudi şekilli kilitli karabin ile kullanılır.
 
VOLTA: İpi, diğer bir ipe veya bir babaya bir kere sarılarak yapılır.
 
DÜLGER BAĞI: İpi sabit bir yere bağlamak için kullanılan bağdır. Bu bağın bağlanıp çözülmesi çabuk ve kolay olduğundan daha çok gemicilikte kullanılan bir bağdır.
 
VOLTALI DÜLGER BAĞI: Dülger bağından daha kuvvetli olmak için yapılan bu bağ dülger bağının bir volta fazlasıdır.
 
BURANDA BAĞI: Eşyaları bağlamak için yapılan birçok voltalardan oluşan bağdır.
 
KÜP BAĞI: Küp gibi baş ve dip kısmı küçük, karnı geniş cisimlerin dikey kaldırılması için küpün üzerine yapılan bağdır.
 
KROZ DÜĞÜMÜ: İpuçlarının açılmaması için yapılan bağdır.
 
İLMEK: Bir ipin ucu kendi üzerine çaprazlanmak ve sonra büyük kısmın bunun üzerine bükülerek yapılır. Daha çok merdiven yapmakta kullanılır.
 
DİREKLERİ UÇ UCA BAĞLAMAK: İki direği uç uca eklemek için kullanılan bağdır.
 
EMNİYET KEMERİ
 
Eskiden dağcılar tırmanış ipini bellerinden birkaç kez dolayıp, bunun üstünden bülin düğümü ile bağlanırlardı. Bu sistem artık pek tavsiye edilmemektedir çünkü bu tür belden bağlanma ile uzun bir düşüş halinde, sırt ve kaburga yaralanmaları kaçınılmazdır. 
 
Günümüzde dağcılar, düşmenin gücünü vücudun daha büyük kısmına yaymak amacı ile tasarlanmış emniyet kemerlerine iple bağlanmaktadır.
 
Emniyet kemerleri normal kullanım, yanlış ve amaç dışı kullanım gibi sebeplerle eskir. Tırmanış ipini zaman içinde nasıl değiştiriyor iseniz, emniyet kemerlerini de değiştirin.
 
ALT EMNİYET KEMERİ
 
Bacak kayışları tam uyan bir alt emniyet kemeri, kalça kemiği çıkıntılarının biraz üstünde kalacak şekilde üstünüze oturur ve olası bir düşmenin kuvvetini tüm kalça kemiğine yayar. Ayrıca ip ile iniş yaparken de rahat bir oturak vazifesi görür.
 
Dağcılıkta kullanılan alt emniyet kemerlerinde olması gereken bazı özellikler vardır. Bunlar;
 
•      Ayarlı Bacak Kayışları
•      İstenildiğinde Açılabilen Ayar Tokaları
•      Bel Tokasının Ortada Değil De Bir Tarafta Olması
•      Kemer Üzerinde Malzeme Askıları Olması
•      Kalın, Yumuşak Bel Ve Bacak Kayışlarına Sahip Olmasıdır.
 
Piyasada çok sayıda emniyet kemeri vardır. Bunlar kullanım amaçlarına göre imal edilmişlerdir. Bu emniyet kemerleri;
 
•      Sportif Kaya Tırmanışları İçin Üretilmiş Olan Hafif Ayarsız Emniyet Kemerleri
•      Alpin Tırmanışlarda Kullanılan Kayışlarının Ayarlanabilen Emniyet Kemerleri
•      Bel Ve Bacak Kayışlarının Sabit Ayar Tokalarının Olmadığı Tarzda Emniyet Kemerleri Vb…
 
Emniyet kemerleri alırken üreticinin talimatlarına dikkat edin. Amacınıza uygun olan emniyet kemerini mutlaka deneyerek ve tırmanışta üzerinizdeki kalın giysileri de hesaba katarak alın.
 
Evde yapabileceğiniz alt kemer, ipe bağlanmak için diğer bir seçenektir. 2.5 cm kalınlığında perlonbandın yaklaşık 7,3 mt uzunluğu ile basit bir kemer üretebilirsiniz.
 
•      Sportif Kaya Tırmanışları İçin Üretilmiş Olan Hafif Ayarsız Emniyet Kemerleri
•      Alpin Tırmanışlarda Kullanılan Kayışlarının Ayarlanabilen Emniyet Kemerleri
•      Bel Ve Bacak Kayışlarının Sabit Ayar Tokalarının Olmadığı Tarzda Emniyet Kemerleri Vb…
 
Emniyet kemerleri alırken üreticinin talimatlarına dikkat edin. Amacınıza uygun olan emniyet kemerini mutlaka deneyerek ve tırmanışta üzerinizdeki kalın giysileri de hesaba katarak alın.
 
 
Evde yapabileceğiniz alt kemer, ipe bağlanmak için diğer bir seçenektir. 2.5 cm kalınlığında perlonbandın yaklaşık 7,3 mt uzunluğu ile basit bir kemer üretebilirsiniz.
 
FULLBODY EMNİYET KEMERİ
 
UIAA tarafından onaylanan tek tür kemer, tüm vücudu kapsayan bütün kemerdir. Hem üst kemeri hem de alt kemeri kapsayan bu tür kemerler, daha yüksek ipe bağlanma noktasına sahiptir.
 
Bu da, özellikle sırtınızdaki çanta sizin üst kısmınızı ağırlaştırıyor ise, düşme sırasında takla atmanızı önleyecektir ve düşmenin kuvvetini tüm vücuda yayacağı için sırt yaralanmaları tehlikesi daha az olacaktır.
 
Kesinlikle daha güvenli olmalarına rağmen, bu tür kemerler dağcılıkta pek rağbet edilmemiştir. Pahalıdır ve dağcının hareketini kısıtlar.
 
ÜST EMNİYET KEMERİ
 
Üst emniyet kemeri, bir düşüş sonrasında veya ipe mekanik tırmanma gereci / Prusik ile tırmanırken düştükten sonra düzelmenize yardımcı olabilir.
 
Genellikle, dağcılık ve kaya tırmanışı sırasında ip üst emniyet kemerine takılmaz; ancak buzul geçişleri sırasında bazen üst kemere iple girilir.
 
Alt emniyet kemerleri gibi bunları da kendiniz yapabilir veya hazır satılan kemerleri kullanabilirsiniz.
 
Kendinizin yapacağı üst kemer için 3 mt uzunlukta 2,5 cm kalınlığında tüp perlonbanda ihtiyacınız olacaktır.
 
EKSPRESBANTLAR
 
Ekspresbant olarak adlandırılan tüp perlonbant veya yardımcı ip halkaları, en basit ve en faydalı tırmanış malzemelerindendir.
 
Sizin, ipinizin, emniyet noktalarınızın ve karabinlerinizin de içinde olduğu tırmanış sistemlerinin hayati bir parçası olarak, bu malzemeyi birçok yerde kullanabilirsiniz.
 
Genellikle 1 cm ile 2,5 cm kalınlığındaki tüp perlonbant veya 8 – 9 mm çapında yardımcı iplerin halka haline getirilme ile yapılır. Perlonbantlar perlon düğümü ile yardımcı ipler ise çifte balıkçı düğümü ile bağlanır.
 
Bir dağcı, 6 tane standart uzunlukta, 2 tane orta uzunlukta, bir tane de en uzun Ekspresbanta ihtiyaç duyacaktır. Bunun için;
 
•      Standart ekspresbantlar 2 mt perlondan,
•      Orta uzunluktaki ekspresbantlar 4 mt perlondan,
•      En uzun ekspresbantlar ise 6 mt perlondan yapılır.
 
Dikişli ekspresbantlar piyasada dört normal boyda satılmaktadır. Bunların uzunlukları ise;
 
•      Kısa ekspresbantlar 10 ile 15 cm
•      Orta boylar 30 cm
•      En uzun boylar ise 60 cm perlondan yapılmıştır.
 
KARABİNLER
 
Karabinler, dağcılıkta kullanılan faydalı ve vazgeçilmez bir malzeme çeşididir. Bu iyi tasarlanmış yaylı kapılı metal halkalar;
 
•      Emniyet almada
•      İp inişinde
•      Tırmanmada
•      İstasyon noktalarına sabitlenmede
•      İpi ara ve ana emniyetlere bağlamada
•      Ve sayısız birçok diğer işte kullanılmaktadır.
 
Karabinler birçok şekilde ve boyutta karşımıza çıkar:
 
·         Kilitli karabinler
·         Kilitsiz karabinler
·         Eğik kapı karabinler
·         Tel kapı karabinler
·         HMS karabinler
 
Son olarak, bir duvardan sert bir yüzeye düşen karabinde büyük ihtimalle kılcal çatlaklar oluştuğunu ve onu bir daha kullanmamamız gerektiğini unutmayın.
 
Bir rota altında bulduğunuz bu tür karabinayı kullanmaktan kaçınınız.
 
İpler, emniyet kemeri, ekspresbantlar, karabinler, ara emniyet malzemeleri ve emniyet malzemelerinin tümü korunma zincirinizin hayati halkalarıdır.
 
Nasıl kullanıldığı hakkında bilginizin olmadığı, bulduğunuz veya size verilen ikinci el malzemelerin güvenli olmama ihtimali çok fazladır.
 
EMNİYET ALMAK
 
Güvenli tırmanış yapmanın temeli emniyet almaktan geçer.
 
Emniyet almak, bir düşme anında, ip kullanım yöntemleri ile düşüşü durdurma tekniğidir.
 
En basit şekli ile emniyet; tırmanan dağcıdan diğer dağcıya ( yani emniyetçiye ) uzanan bir iple, emniyetçinin olası bir düşüşü durdurmaya hazır olmasıdır.
 
Bu sistem üç unsurun yardımı ile işlemektedir;
 
•      Becerikli bir emniyetçi
•      Düşmenin kuvvet ve çekişine dayanabilecek iyi bir emniyet noktası veya istasyon
•      İpe durdurucu bir gücün uygulamanın birçok yöntem
EMNİYET ALMANIN TEMELLERİ
 
•      Top rope emniyet ( üstten emniyet )
•      Lider tırmanıcıyı emniyete almak
•      Düşüşü durdurmak
 
İPE SÜRTÜNME SAĞLAMAK
 
Her emniyet alma yönteminde, ip sürtünme yaratan bir öğenin içinden veya çevresinden dolaşır ve sonra da emniyetçinin fren eline gelir.
 
Fren eli, ipi sıkıca kavrayarak ilk durdurmayı sürtünme yoluyla sağlar. Bu güç, sürtünme sağlayan öğe sayesinde büyüyerek, düşen tırmanıcıyı
Durdurur.
 
Her şey emniyetçinin ipi kavraması ile başlar. Emniyetçinin elinin ne tür bir güç uygulayabileceğini iyi anlamalıyız.
 
Yapılan az sayıda test ve tırmanıcıların ortak tecrübesi ışığında birkaç basit sonuca ulaşılmıştır.
 
•      İp elden kaysa da, durağan olsa da bir insanın onu tutması ile uygulanabilen ortalama güç miktarı muhtemelen 25 kg civarındadır.
•      Değişkenler kişiden kişiye çok farklıdır ve belirgin fiziki özelliklerden tahmin edilemeyebilir. Bazı yetişkin kişiler 5 kg. bir güç uygulayabilirken, bazılarının uygulayabileceği güç 45 kg. bulmaktadır.
•      Çekme yönüne göre el ve kolun durumu önemlidir: en kuvvetli duruş şeklinin ön kolun kabaca çekiş yönüyle paralel, başparmağın ipin çekiş yönünü gösterecek şekilde olduğu belirtilmiş.
•      Çıplak el, genellikle eldivenli bir elden daha fazla güç uygulayabilse de, eldivenin kalınlık ve yüzey dokusu fark yaratacaktır ( daha ince ve daha kaba olması, daha kuvvetli olması demektir. )
•      Daha kalın çaplı iplerle daha çok güç uygulayabilirsiniz.
•      Hangi elle emniyet aldığınız önemli değildir.
•      Kesin bir bilgi olmasa da, mantık yürütme ve ortak tecrübeler sonucunda, birkaç ip boyundan fazla zorlu kaya tırmanışı sonrasında, yorgun ve kasılan bir elle emniyet alınırsa “ön kol yanması” nedeni ile durdurucu bir güç uygulamanın çok daha zor olacağı belirlenmiştir.
 
EMNİYET ALETLERİ
 
Çoğu emniyet amaçlı aletler, ipin bir girişten geçip, bir parçanın etrafından dolanması yöntemi ile fren elinin sürtünmesini arttırır.
 
İpin girdiği açıklık, ipin etrafını döndüğü parçada yeterli sürtünme sağlayacak kadar ip sürtünmesi yaratacak şekilde tasarlanmıştır.
 
İpin etrafında döndüğü parça ise ya bir kilitli karabindir ya da emniyet aletinin kendi parçasıdır.
 
Düşmeyi durdurmak için emniyet alan kişi, emniyet aletine giren iple, çıkan ipin boş ucunu, her iki uç arasında 90 derece olacak şekilde çekmelidir.
 
Bu hayati görevi yaparken fren elini veya dirseğini hiçbir şey engellememeli ve bunu yapmak için doğal olmayan bir vücut hareketi gerektirmemelidir.
 
 
EN İYİ TASARLANMIŞ EMNİYET ALETLERİ BİLE
KENDİ KENDİLERİNE SIKIŞMAZLAR.
 
EL, SÜRTÜNMEYİ YARATAN İLK VE HAYATİ KAYNAKTIR.
 
FREN ELİ İPTE OLMADAN EMNİYET DE OLMAZ.
EMNİYET ALETLERİNİN ÇEŞİTLERİ
 
Yaygın olarak kullanılan birçok emniyet aletleri türleri vardır. Bunlar:
 
—    BREAKE
—  FAAL GUY
—    YOYO
—    ATC
—    GRİGRİ
—    REVERSO
—    YARIM KAZIK BAĞI
 
BELDEN EMNİYET
 
Belden emniyet, gittikçe daha az dağcı tarafından kullanılmaktadır çünkü belirgin dezavantajları vardır.
 
•      Ciddi bir düşmeyi durdurma olasılığı varsa, sırt ve yanlarınız en fazla sürtünmeye maruz kalacağı için kalın giysiler giymeniz gereklidir. Kısa bir lider düşüş bile poliproplen veya naylon bir çeketi yarıp kesebilir.
•      Sert bir düşüşte, tırmanış ipi istasyon perlonlarının üzerinden geçiyor ise, perlon ve ipler yanıp kesilebilir. İpin dış kılıfı ısıdan parlaklaşır ve elbiselerin eriyen kumaş kalıntıları ipe yapışabilir.
•      Fren durumu almak daha uzun süre gerektirdiği ve tüm yöntemler arasında en az durdurma gücü uygulanabilen yöntem bu olduğu için belden emniyet yöntemi ile daha çok ip kaybetme ve daha uzun bir düşme söz konusu olacaktır.
•      Ayak desteğinizi kaybederseniz ipin de kontrolünü kaybetmeniz olasıdır. Belden emniyet yönteminde lider tırmanıcı emniyete alırken çoğunlukla ayak dayama ve uygun vücut dayama şekli için pekiyi seçenekler bulunamaz.
 
EMNİYETÇİNİN KONUMU VE DURUŞU
 
Bazı tırmanıcılar, emniyet alet veya düğümü emniyet kemerine bağlı olarak emniyet alırlar. Bazıları ise, emniyet aleti veya düğümünü doğrudan istasyona bağlı olarak kullanırlar.
 
Düşmenin olduğu anda el ve kollarınızı doğru durdurma konumunda tutabilmek ve rahat ip alıp ip vermek amacı ile istasyona yakın olmak zorundasınız.
 
İstasyondan emniyet almanın bir avantajı, düşme anında emniyetçinin vücudu şiddetli güçlere maruz kalmamasıdır. Bu da emniyetçinin yaralanma ve emniyet hâkimiyetini kaybetme olasılığını azaltacaktır.
 
İPİ KULANABİLMEK
 
Bir lider tırmanıcıyı emniyete alırken asla ipi sıkı tutmayın çünkü tırmanıcının hamlelerini engelleyebilirsiniz. Dikkatli bir emniyetçi sadece az bir boşluk sağlar ve tırmanıcı hareket ettikçe ip vererek ona yardımcı olur.
 
İdeal olması gereken, bir artçının emniyetini alırken ipte boşluk olmamasıdır. Aynı, zamanda, tırmanıcının denge ve hareketini bozmamak için ip çok sıkı da çekilmemelidir.
 
İLETİŞİM
 
Tırmanıcı ve emniyetçi uzaklaşıp, birbirlerini duymaları zorlaştıkça gerekli tırmanış iletişimini sağlamak için yapılmış bir dizi kısa komutlar kullanmaya başlarlar.
 
Bu komutları tek başına kullanın, çünkü bunlar ayrılabilecek şekilde olduğu için seçilmişlerdir. Kalabalık yerlerde arkadaşınızın adıyla komut verin.
 
SPOR TIRMANIŞ TARZINDA EMNİYET ALMAK
 
Günümüzde yapay tırmanış, tırmanış duvarlarında ve açık havadaki kısa kaya tırmanış rotalarında tırmanışlar, top – rope ve lider tırmanış durumunda emniyet alınmaktadır. Bu tür emniyetler boltlardan
Alınmaktadır.
 
Her tırmanış ortamında emniyet almanın kuralları aynı olsa da; spor tırmanış tarzının kendine has bazı özellikleri ve kör noktaları vardır.
 
Top – rope tırmanışta emniyet şeklinde, emniyetçi zemindedir; ip ise yukarıdaki bir emniyetten tırmanıcıya uzanır ve emniyetçi ipi alırken tırmanıcı da yükselir. Emniyetçi genellikle istasyona bağlı değildir; zaten genellikle yer seviyesinde emniyet yoktur.
 
İstasyon olmadan emniyet almak bazı sorunlara neden olur. Emniyet alırken kayadan oldukça uzakta veya yanda duruyor iseniz, üstten emniyetli olsa da bir düşmenin gücü sizi şiddetle kayaya veya duvar boyunca yana çekip savuracaktır.
 
Bunu hafifletmek için, en iyisi üst istasyonun mümkün olduğunca hizasına sokulmaktır. Bu durumda bile arkadaşınızdan hafif iseniz, düşmenin gücü ile yukarı çekilip fırlayabilirsiniz.
 
Spor tırmanış tarzında lider bir tırmanıcı ise, ara emniyet olarak önceden çakılmış boltları kullanır.
 
Boltlar, dik bir hat halinde ise ve düşme daha alçakta olur ise emniyetçiye yüklenen güç fazla miktarda olacaktır. Emniyetçi bu durumda mümkün olduğunca ilk bolta yakın durmalıdır.
 
Top – rope emniyetin yaygın olduğu bölgelerde çok rastlanan yanlış bir yöntem, ipi üstteki istasyondaki karabin yerine perlonbantdan geçirip tırmanmaktır.
 
İPLE İNİŞ
 
İple iniş o kadar kolay ve zevkli olabilir ki, ne kadar ciddi bir aktivite olduğu hemen unutulur.
 
Tırmanışların ayrılmaz bir parçası olmasına rağmen, en tehlikeli kısmı olduğu da söylenebilir.
 
En baştan dikkatli öğrendiğiniz taktirde, ip boyunca hızınızı sürtünme ile kontrol ederek inme tekniği size sorun çıkarmayacaktır.
 
Tırmandığınız her etabı ip iniş yöntemi ile inebilirsiniz. Aslında bazı kaya ve buz yüzeylerinden aşağıya inmenin tek yolu iple inmekten geçer.
 
Yüksek bir duvardan inerken tüm vücut ağırlığınız ipe bindiği zaman, hayatınız tamamen ipi tutan ve doğru tekniği kullanmanıza bağlıdır.
 
Tehlikesine rağmen, iple inmenin ne kadar basit olduğunu öğrenen birisi dikkatsiz davranarak kolayca kendisine zarar verebilir.
 
Tırmanışın bittiği yerde, genellikle iple inmek veya yamaç aşağıya tırmanarak inmek seçenekleri vardır. Bazen, özellikle bir etabı inmek orası için en hızlı ve en güvenli yöntem olabilir ama çoğu zaman öyle
Değildir.
 
Bu arazi şartları, hava durumu, zaman, ekibin gücü ve tecrübesi gibi detaylar da düşünülerek karar verilmesi gereken bir konudur.
 
İple inmeye karar vermiş iseniz bunu hızlı ve etkin bir şekilde yapmalısınız.
Tecrübesiz kişilerin elinde iple inme aktivitesi çok zaman harcatır ve bu da, iple inişin gizli bir tehlikesidir.
 
İPLE İNİŞ SİSTEMİ
 
İple iniş sistemi dört temel unsura sahiptir.
 
1.    İstasyon
2.    İp
3.    İpe sürtünme sağlayan yöntem
4.    İple inen dağcı
 
Bahsedilen her unsur eşit derecede önemlidir ve birbirleri ile bağıntılı olarak çalışmaz ise sistem işlemeyecektir.
 
Soğuk, yorgunluk, açlık ve karanlığa kalmamak için zamanla yarış gibi zor şartlara rağmen, bu dört unsurun her birini, bir değil iki kere kontrol etmeyi asla unutmayın.
 
1.    İSTASYON: Sistemin en temel unsuru, sistemin tümünün birden dağa tutturulduğu istasyondur. İstasyonun sağlamlık ve güvenirlilik açısından dikkatle seçmelisiniz. Bu konu ileri derslerde ayrıntılı işlenecektir.
2.    İP: İp iki kat yapılarak uçları iniş rotası boyunca sarkacak şekilde istasyondan geçirilir. Dağcı bu çift ipten iner ve ipi tek uçundan çekerek aşağı alır.
3.    İPE SÜRTÜNME SAĞLAYAN YÖNTEM: Bu unsur ipe sağlamca bağlı kalırken, aynı anda ona sürtünme uygulayabileceğiniz yöntemdir. Aşağıya inerken bunu yapabilmenin iki şekli vardır:
 
            A - MEKANİK SİSTEMLER: İp çift kat, emniyet kemerine bağlı olan bir sürtünme gerecinin içinden geçer.
 
            B – MEKANİK OLMAYAN SİSTEMLER: Bu sistemlerde ise, ipin vücut çevresinde dolanması yolu ile sürtünme elde edilmektedir.
 
4.   İPLE İNEN DAĞCI: İp inişini oluşturan unsurların en değişken olanı tırmanıcının kendisidir. Yorgunluk, sinirlilik, kötü hava, yaklaşan karanlık, farklı yetenek ve eğitim seviyeleri, kişisel yaklaşım gibi unsurlar sonucu fazlası ile etkilemektedir.
 
Sizin de hayati bir parçası olduğunuz iple iniş sisteminin bu dört unsurunun her birine önem verir iseniz, iple inişin mantığını anlamanız daha kolay olacak ve dolayısı ile bu işi daha güvenli hale getirecektir.
 
MEKANİK İP İNİŞ SİSTEMLERİ
 
Çoğu dağcı esas ip iniş yöntemi olarak hepsi aynı şekilde çalışan mekanik sistemleri kullanırlar. Bunlarda ipin her iki boğumu da, belinizdeki emniyet kemerine takılı iniş aletinden geçmektedir.
 
İp inişine başlayıp yerçekimi gücü ile aşağı çekilmeye başlayınca, ip aletten geçerek kaymaya başlar.
 
Fren eliniz bu doğal çekişle aletin ipe uyguladığı sürtünmeyi ayarlayarak kontrol eder, bunu da bir dizi elle kavrama konumları ile gerçekleştirecektir.
 
İniş hızınızı kontrol edebilir ve istediğiniz yerde, istediğiniz anda durabilirsiniz.
Mekanik bir sistem kullanmak için bir tür oturak (alt) emniyet kemeri kullanmanız gereklidir.
 
Acil bir durumda yapacağınız bir “İsviçre oturağı” veya “sekizli oturağı” kullanabilirsiniz.
İSVİÇRE OTURAĞI
 
3,5 mt. Kadar perlonbandın geniş bir halka haline getirilme ile yapılır.
 
Perlonu ardınıza alarak her iki yandan birer halkayı karnınızın hizasından çekin, bir diğer halkayı da bacaklarınızın arasından diğer iki halkaya doğru çekin.
 
Bütün halkaları ön tarafta kilitli karabin ile sabitleyin.
 
SEKİZLİ OTURAĞI
 
Normal boyutta ekspresbantlar kullanılarak yapılır. Kullanılması için bir bel halkasına takılması gereklidir.
 
KARABİN FRENİ YÖNTEMİ
 
Bu mekanik sistemi kurmak karmaşık olsa da, karabinler dışında hiçbir gereç gerektirmemektedir. Normalde özel iniş aleti kullansalar da tüm tırmanıcılar bu sistemi bilmelidirler.
 
Bu, iniş aletinin kaybı ve unutulması durumunda iyi ikincil sistemdir ve özel bir alet kullanılmadan yapılabilecek en güvenli iniş sistemidir.
 
SEKİZLİ HALKASI İNİŞ ALETİ
 
Sekizli halkası iniş için en çok kullanılan alettir.
 
İpe takılması basittir ve karabin fren yöntemine göre, kontrol edilmesi daha az güç gerektirir.
 
Bunun dezavantajları vardır. Bunlar;
 
§  Fazladan bir alet taşımak demektir.
§  Kilitli ile kullanılır ve normal karabinleri bir çift halinde kullanılmasına izin vermezler.
§  İpi çok burar.
 
Bazı dağcılar, bu aleti mümkün olan birkaç, değişik emniyet alma tarzında kullansalar da, sekizli halkası sadece iniş yapmak için tasarlanmıştır.
 
DİĞER İNİŞ ALETLERİ
 
İple inmek amacı ile bir diz başka aletler de kullanılabilir. Bunların çoğu öncelikli olarak emniyet almak için tasarlanmış ancak iple inişe de olanak sağlayan aletlerdir.
 
Bu türde bazı araçlar, ipi içinden geçirme zorluğu ve çabuk ısınma gibi iple inme konusunda çeşitli kötü yanlara sahiptirler.
 
Herhangi bir yeni aleti satın almadan önce değerlendirme ve test bilgileri için tırmanışla ilgili yayınları araştırın ve üreticinin talimatını dikkatlice okuyup uygulayın.
 
 
 
 
DİĞER MEKANİK SİSTEMLER
 
Birkaç mekanik sistem kilitli karabin dışında hiçbir özel gereç gerektirmez. Bunlardan en az birini bilmek değerli bir hayat sigortası sayılabilir.
 
 
Bunları şöyle sıralayabiliriz:
 
§  Karabin sarma sistemi
§  Yarım kazık düğümü
§  Emniyet kemerine takılı bir kilitli karabin ile omuz ve sırttan geçen sistem
 
MEKANİK OLMAYAN SİSTEMLER
 
Geleneksel iple iniş yöntemi vardır. İpte sürtünme yaratmak için hiçbir malzeme gerektirmezler, sadece vücudunuz ve ipin varlığı yeterlidir.
 
§  Kolla iniş
§  Dülfer iniş
 
İP İNİŞİ İÇİN İSTASYONLAR
 
İple inerken bütün ağırlığınızla iniş istasyonuna yükleneceksiniz. İniş istasyonunuz kaya, kar veya buzda olan bir bağıntı noktasından ibarettir.
 
Bir tırmanışta iki çeşit istasyon kullanabilirsiniz. Bunlar;
 
§  Doğal istasyonlar
§  Yapay istasyonlar ( insan yapısı )
 
DOĞAL İSTASYONLAR
 
En iyi doğal istasyon canlı, iri kök salmış bir ağaçtır. Ayrıca, bir kaya babası da doğal istasyon için kullanabilirsiniz ama burada dikkat edilmesi gereken bir kural vardır.
 
İple iniş sırasında perlonbandın kayıp, babadan çıkması gibi öldürücü ihtimali kesinlikle unutmamalısınız.
 
YAPAY İSTASYONLAR
 
Kural olarak yapay ( insan yapısı – üretilmiş ) emniyet kullanıyor iseniz, en az iki tane kullanmalı ve yükü aralarında paylaştırmayı denemelisiniz.
 
Yapay istasyonlarda kullanılan birçok malzeme çeşidi vardır. Bunlarla ilgi detaylı bilgiler ileri derslerin konusudur.
 
SİKKE ÇEŞİTLERİ
 
•      Üniversal sikke
•      Halkalı sikke
•      Köşeli sikke
•      Bıçak sikke
•      Z profil sikke
•      Yassı profil sikke
TAKOZ ÇEŞİTLERİ
 
•      Çift başlı stoper
•      Tek başlı stoper
•      Hegzantrik
•      Tricam
•      Friend
 
İP
 
İpi aşağıya atmadan önce tırmanış sırasında hasar görüp görmediğini incelemek amacı ile ipin tüm uzunluğunu kontrol etmek gerekir.
 
Sonra da inişe hazır olması için ip istasyona geçirilir.
 
Sonra da ipi orta noktası perlonbanda gelecek şekilde askıda bırakılır.
 
İPİ AŞAĞIYA ATMAK
 
İniş ipini istasyona orta noktası gelecek şekilde geçirdikten sonra, sıra, ipi iniş rotası boyunca aşağıya atmaya gelmiştir.
 
İnişte bırakılacak perlonun yanından başlayarak, ipin her iki yarısını da ikişer ayrı şekilde toplayın. Oluşturulan bu ruloları ayrı ayrı rota boyunca aşağıya fırlatın. Bu sırlama şeklinde ipin karışma ve sıkışmasını azaltabilirsiniz.
 
İpi attığınız zaman, iniş rotası boyunca pürüzsüz açılacak, mükemmel bir ip atma işini her zaman yapamazsınız.
 
İpi aşağıya atarken, rüzgârın kuvvetini ve rota boyunca görebildiğiniz pürüzleri hesaplayarak atmalısınız. İpin takılması ve karışması sonucunda ip geri çekerek yeniden denemelisiniz. Sorun karşısında tecrübeli bir dağcı iniş yaparak askıda kalır ve ipi toplayarak
Yeniden açılmasını sağlar.
 
İniş rotanızdan ipi atmadan önce “İP” diye bağırın.
 
Bu kelimeyi ya iki kez tekrarlayın ya da bir kez bağırıp biraz bekleyin. Böylece aşağıdaki dağcılara kaçış veya dikkat etme şansı vermiş olursunuz.
 
İpi aşağıya atmak üzere uçurumun kenarında dururken, mutlaka bir emniyete bağlı olmalısınız.
 
İPLE İNİŞ TEKNİKLERİ
 
İple inişlerde genellikle ilk inen, ekibin tecrübeli üyelerindendir. Bu ilk inen dağcı, ipin her çeşit karışıklığını çözecek ve istasyon bölgesi ile iniş rotasını ardından gelenlere düşebilecek döküntülerden temizleyecektir.
 
Birçok dağcı,  iple iniş sisteminin dört unsuru olan istasyon, ip, iniş yöntemi ve dağcıyı kontrol listesi olarak kullanırlar. İstasyonu gözden geçirmekle başlayın ve yeteri kadar sağlam olduğundan emin olun.
 
 
 
 
Daha sonra sırası ile şunları gözden geçirerek doğru olduklarından emin olun;
 
ü  İpi tırmanışta zarar görüp görmediğinden
ü  İstasyonun sağlam olup olmadığından
ü  İpin istasyondan doğru geçip geçmediğinden
ü  Kayaya sürtecek konum ve yerde düğüm olmadığından
ü  İpin sıkışmadığından
ü  İki iple inecekseniz ipleri birleştiren düğümden
ü  Emniyet kemerinizin doğru bağlı olup olmadığından
ü  Fren sisteminiz doğru takılmış mı?
ü  Kilitli karabinler kapalı mı?
 
Yukarıdaki listen emin olduktan sonra, yüzünüzü istasyona, sırtınız iniş rotasına dönük olarak ipten inmeye hazırsınız.
 
İpe ağırlığınızı verdikten inişe başlamadan önce diğer dağcıları aşağı ineceğiniz konusunda uyarmak için “iniyorum” diye bağırın.
 
Dengeli bir iniş için, bacaklarınız yamacın eğimine hemen hemen dik olmalıdır.
 
Yamaç eğimlerine göre ipe ağırlık verme şekilleri aşağıdaki gibidir.
 
İniş yaparken çıkabilecek sorunlar ise;
 
§  Ceket etekleri, uzun saçlar, kask kayışları iniş aletinin içine sıkışabilir.
§  Düğüm olmuş veya sıkışmış ip
 
İniş aletine sıkışmış olan nesneleri bıçağınız ile keserek kurtulabilirsiniz. Bıçak kullanırken dikkat etmelisiniz iniş ipinize gelebilecek bir darbe ağırlığınızla ipi hemen kesecektir.
 
İkinci sorunu ise iniş rotanızda uygun bir sette veya ip ortasında durma tekniğini kullanarak durun ve sorunu giderin.
 
İPLE İNİŞİN ORTASINDA DURMAK
 
İple inerken yarısında durmanız gerekirse bunu yapmanın birkaç yöntemi vardır.
 
1.    İpi bacağınızın çevresine sarma yöntemi
2.    İpi fren sisteminizin üstünde kalacak şekilde birkaç düğüm atmaktır.
3.    Bazı iniş ve emniyet aletlerindeki ipi sabitleme özellikleri vardır.
4.    Prusik düğümüne yük vermek
 
GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
 
İp inişinin güvenliğini arttırmak için bazı seçenekler vardır. Bunlar özel durumlarda bazen yararlı olur veya acemi bir dağcıya ip inişi konusunda özgüven kazandırmaya yardımcı olur. Bunlar;
 
v  İpin sonuna düğüm atmak
v  İniş iplerine aşağıdan asılarak inen kişiyi frenlemek
v  Üstten emniyet
v  Prusik emniyeti kullanmak
 
 
 
KAYA TIRMANIŞ TEKNİKLERİ
 
Kaya tırmanışı, çok farklı tarzlarda ve değişik ortamlarda gerçekleştirebileceğiniz farklı bir faaliyet türüdür.
 
Bu tür tırmanış, zorlu bir bouldering sorununun tek bir hamlesini çözmekten veya bir tırmanış duvarında tırmanmaktan tutun da, yüksek bir kaya kulesindeki art arda zor boylarını tamamlamaya veya buzullarla akmış bir dağın devasa yüzünde kısa etaplarda kaya tırmanmaya kadar her kaya aktivesini içerir.
 
Anlatılan tüm tarzlardaki kaya tırmanışının eğlenceleri vardır ve farklara rağmen, gereken beceri ve teknikler temelde aynıdır.
 
MALZEMELER
 
Temel kaya tırmanışında kullanılan malzemeler;
 
Ø  Ayakkabı ( friction )
Ø  Kask
Ø  Giyim malzemeleri
Ø  El bantları
Ø  Toz
 
AYAKKABILARI ( FRICTION ) :
 
1.    Tabanlar: plastikten yapılmış olup kayayı tutma özelliğine sahiptir.
 
2.    Bantlar: ön ve yanlara plastik bantlar takılarak kayaya sürtünmeden dolayı gövdenin yıpranması önlenmiş olmalıdır.
 
3.    Gövde: solunum yapabilen kumaştan yapılmış ve bağlama ipleriyle güçlendirilmiş olmalıdır.
 
4.    Yan bantlar: ayakkabının yıpranmasını ve kolayca yırtılmasını önlemek için tabandan başlayıp üstte birleşen güçlendirme bantları takılmış olmalıdır.
 
5.    Bağlama: ayakkabının kolayca giyilip / çıkarılabilmesi için bağlama ipleri veya yapışkan bantlarla desteklenmiş olmalıdır.
 
6.    Ayakkabı ölçüsü: ayakkabının tırmanışta ayakta dönmesini önlemek ve temas edilen yeri hissetmek için ayağa tam oturmalıdır.
 
KASK
 
Dağcının başını, taş düşmelerinden, çarpmalardan korumak için polyethelene veya polycarbonete’den yapılmış darbelere karşı esneyebilme özelliği olan kolayca kırılmayan güvenlik malzemesidir.
 
ü   Gece yürüyüşlerinde fenerin takılabilmesi için özel parçalar eklenmiştir.
 
ü   Kaskın içindeki ayarlama bantları sayesinde kullanıcının başının ölçülerine göre ayarlanabilmektedir.
 
ü   Üzerindeki delikler ısının dışarı çıkmasını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmiştir.
 
ü   Kaskın boyun altına gelen klipsleri kaskın oynamasını engellemek içindir.
 
GİYİM MALZEMELERİ
 
Kaya tırmanışında kullanılan giysiler, hava şartları ve hareket özgürlüğü gibi noktalara göre seçilmelidir.
 
Bazı tırmanıcılar bolca uyan pantolonları, bazıları ise esnek Spandeks kumaştan imal edilmiş, vücuda sıkıca oturan taytları tercih ederler.
 
EL BANTLARI
 
Özellikle zorlu çatlak tırmanışlarında atletik bant kullanımı elleri zarar görmekten koruyacaktır.
 
Bir dizi değişik bantlama yöntemi vardır. Ama hangisini kullanırsanız kullanın, bandın yerinde açılmadan durmasına ve bir rotanın ortasında açılmaya başlanmasına dikkat etmelisiniz.
 
Bantlar, bilekler ellerin tersi gibi hassas bölgeleri, el hareket özgürlüğünü bozmadan koruyabilir.
 
En çok yapılan bir hata, bandı çok sıkı sarmaktır.
 
Yöntemlerden bir tanesi, kayada kavrama hassasiyetini arttırmak için avuç içinin çoğu alanını açıkta bırakıp elin üstünü ve bilekleri sarmaktır.
 
Diğer bir yöntem ise,  yüksek derece kaya tırmanışı veya ağır bir antrenmanla kolayca zorlanabilen parmak eklemlerine destek sağlamak ve korumak amacı ile sarmaktır.
 
Bunların dışında piyasada satılan özel yapılmış ellerin üstünü kapatacak şekilde tasarlanmış olan ellikler vardır.
 
TOZ
 
Çoğu tırmanıcı, özellikle sıcak iklimde tutuş ve kavramayı arttırmak için jimnastik tozu kullanır.
 
Bu toz, genellikle emniyet kemerinin arkasına takılan veya belin çevresine iple bağlanan torbada taşınır.
 
Magnezyum tozu olan bu tozlar piyasada, küp şeklinde veya avuç boyutunda geçirgen kumaştan, ele alıp sıkınca biraz toz salan toplar halinde bulunabilir.
 
Toz kullanınca kayada kalan beyaz izlerin bazı eksileri vardır.
 
Bunlar;
 
§  Rotada tutmak yerlerini belli ettiği için tırmanıcıların tutamak bulma ve kendi çabalarıyla tırmanma tecrübesinden mahrum bırakmasıdır.
 
 
Tırmanırken beyaz toz yerine kaya rengine benzer toz kullanmaktır.
 
§  Sık tırmanılan rotalarda toz ve terin karışması sonucunda tutamaklar kaygan ve kullanımı zor bir hal almalarıdır.
 
Yanınızda taşıyacağınız bir diş fırçası ile tutamakları temizlemeniz bu tür sorunu çözmüş olabilirsiniz.
 
 
 
 
ENERJİNİN KORUNMASI
 
Yeni başlayanlar, kaya tırmanışının büyük kol gücü gerektirdiğini düşünürler.
 
Acemi kaya tırmanıcıları çok çabuk yorulurlar ve tutamak bulma arayışları sırasında tüm enerjilerini bitirirler.
 
Bu sorun için birkaç etkinliği kanıtlanmış teknik kullanılarak enerji tasarrufu sağlanabilir.
 
1.    Ayaklarınızla tırmanmak
2.    Gözlerinizle tırmanmak
3.    Üç nokta kuralını kullanmak
4.    Çürük kayadan kaçınmak
 
AYAKLARINIZLA TIRMANMAK
 
Ayak hareketleri ve dengeye dikkat ederseniz, el, kol gücüne güvenerek tırmanma ihtiyacınız azalır.
 
Ayaklarınızın üzerinde dik durun ve kayaya dayanıp onu kucaklama eğilimine karşı koyun.
 
Ancak dik bir kayada, kalçaları kayaya yaklaştırarak bastırmak, vücut ağırlığını doğrudan ufak basamaklara iletmenize yardımcı olabilir.
 
Bir sonraki basamağa ayağınızı yükseltirken kollarınızı düz, açık tutun ve kendinizi bir sonraki tutamağa çekmek için kollarınıza asılmayın. Bir basamağa basınca tüm ağırlığınızı aktarın ve hareketi tamamlayın.
Kalçalarınızı hareket ettirerek kendinizi bacak kaslarınızla kaldırın, kol kaslarınızı kullanarak çekmeyin.
 
GÖZLERİNİZLE TIRMANMAK
 
Kayayı dikkatlice okuyun. Basamakları görmek için aşağıya bakarken, tutamak bulmak için de yukarı bakmayı unutmayın.
 
Sert çıkıntılar ve sağlam basamaklar gibi doğal dinlenme niteliklerini arayın.
 
Mümkünse her zaman rahat aralıklı basamaklar bulmayı denemelisiniz. Aşırı yükseğe adım atmak zorlayıcıdır ve denge kurmayı zor hale getirir.
 
Kafanızın hizasındaki tutmaklar, konumları itibarı ile kafa hizanız üzerindeki tutamaklar kadar yorucu olmazlar.
 
Ancak şunu unutmamak gerekir, genellikle bu konuda pek seçeneğiniz olmayacaktır çünkü kayanın zorluğu ve tabiatı, tutamak ve basamakların yerlerini belirleyecektir.
 
ÜÇ NOKTA KURALINI KULLANMAK
 
Üç nokta kuralı kaya tırmanışının temelidir ve hareket sağladığınız dört uzuvdan üçünün kayada sabit iken, her seferinde sadece biri ile hamle yapmanız esasına dayanır.
 
Vücut ağırlık merkezinizin ( v.a.m ) nerede olduğunu bilmeniz gereklidir.
 
Daha zorlu tırmanışlar denedikçe üç nokta kuralına sıkı sıkıya uymayan hamleler öğreneceksiniz.
 
 
 
VÜCUT AĞIRLIK MERKEZİ ( V.A.M )
 
DENGE UNSURU: İnsanın doğuştan ölene kadar kullandığı sistemlerden birisidir.
 
DENGE: Ayakta iken insan başının orta noktasından başlayıp omuriliği takip ederek bacakların arasından yere kadar uzanır.
 
ÖNE EĞİLİRKEN: Göbekten bele doğru çıkan dikey hattır. Eğilen kısımdan aşağıdaki ve yukarıdaki ağırlık bir birine eşit olmalıdır.
 
ARKAYA EĞİLİRKEN: Doğru eğilmelerde insanda dengeyi sağlayan ana unsur ayaklardır. Ayaklar ne kadar açık ise denge unsuru o kadar artar.
 
Ayakların fazla açık olmasının dezavantajı da tehlikelere karşı vücudun toparlanmasını geciktirir.
Denge bozulduğu zaman, bozulan dengeyi yeniden sağlamak için hareket edilmelidir.
 
Yapılan hareket merkez kaç kuvveti yönünde ve bozulan dengeden daha hızlı olunur ise denge yeniden düzenlenebilir.
 
ÇÜRÜK KAYADAN KAÇINMAK
 
Tırmanırken genellikle sağlam, güvenli ve boyutu iyi olan tutamakları seçin.
 
Görsel bir incelemeniz size bilmeniz gerekenleri söyleyecektir. Ancak bir tutamağın sağlamlığından şüpheleniyorsanız, onu sertçe bir darbe vurarak veya avuç içi ile anlamaya çalışın.
 
Çürük bir kaya parçasına avuç içi ile bir darbe vurulunca, içi boşmuş gibi ses verir.
 
Kayaları itip çekerek de sağlamlıklarını deneyebilirsiniz. Tutamağın denerken kopması halinde olabileceklere hazırlıklı olmalısınız.
 
Kırık parçanın aşağıdaki kişilere düşmemesine dikkat edin, durduğunuz yerin de düşmeyeceğiniz kadar sağlam olduğundan emin olun.
 
YÜZEY TIRMANIŞI
 
Yüzey tırmanışı aynen adı gibidir. Kaya yüzeylerini tırmanmaktır.
 
Yüzey tırmanışı, çatlak tırmanışlarından farklıdır.
 
Yüzey tırmanışında eller genellikle kayanın bozukluklarını kullanmayı gerektirir ve tutamak olarak kullanılan bu bozuklukları basamak olarak da kullanırsınız.
 
Burada en önemli nokta, tek bir tutamağın bile el ve ayaklarınızla değişik şekillerde kullanılabileceğidir.
 
TUTAMAKLAR
 
Tutamakları denge için, tutunarak kendinizi çekmek için veya değişik tür karşıt baskı hareketleri yaratmak için kullanabilirsiniz.
 
Tutamaklar tüm parmaklar kullanılarak kavranırsa en fazla güvenlik sağlanır.
 
Küçük tutamaklarda parmak kullanma yöntemleri pek belirgin değildir.
 
·         Parmaklarınız ince bir çıkıntıyı tutarken başparmağınızı da ufak bir çıkıntıyı basarak kullanabilirsiniz.
 
·         Çok bir tutamakta veya kayadaki ufak bir cepte parmaklarınızı bir araya sıkıştırarak, tutamağa basıncı artırabilirsiniz.
 
·         En çok kullanılan tutamaklar kavrama tutamağıdır.
 
·         Geniş kavrama tutamaklarında tüm el tutamağı kavrarken, daha ufak tutamaklarda sadece parmak uçları ile kavrama yapabilirsiniz. Parmakları bir arada tutmak, tutamağı daha sıkı tutmanızı sağlar.
·         Geniş kavrama tutamaklarında tüm el tutamağı kavrarken, daha ufak tutamaklarda sadece parmak uçları ile kavrama yapabilirsiniz. Parmakları bir arada tutmak, tutamağı daha sıkı tutmanızı sağlar.
 
·         Tutamak tüm parmakları yerleştirmek için yeterli büyüklükte değilse, diğerlerini kıvırarak parmakların kas/tendon sisteminden en fazla gücü almasını sağlayabilirsiniz.
 
BASAMAKLAR
 
Tırmanıcılar üç ayrı tekniği kullanırlar.
 
1.    Kenarla tutunma
2.    Sürtünme
3.    Ayak sıkıştırma
 
Kenarla tutunma ve sürtünme teknikleri çoğu basamakta birlikte çalışır ama hangisini kullanacağınız tercihinize ve ayakkabı seçiminize göre değişir.
 
YÜZEY TIRMANIŞ TEKNİKLERİ
 
1.    Baskı yöntemi
2.    Sete çıkma yöntemi
3.    Karşıt baskı yöntemi
4.    Alttan kavrama yöntemi
5.    Uzanarak sıkışma yöntemi
6.    Yatık baskı yöntemi
7.    Karşıt baskı yöntemi
8.    Uzanma hamleleri
9.    Küçük tutamaklarda el ve ayak değiştirmek
 
1.    Baskı yöntemi, elin avuç içini veya dış kenarını aşağıya baskı yaparak kullanabilirsiniz.
2.    Sete çıkma yöntemi, baskı yönteminin çok özel bir kullanımıdır. Ayaklarınızı ellerinizin tuttuğu bir tutamağa almak için ellerle aşağıya baskı uygulama yöntemidir.
3.    Karşıt baskı yöntemi, yerinizde kalabilmek için farklı yönlere basınç uygulamadır. Üç şekli vardır.
 
A.                        Birincisi ellerin dışa karşıt baskı uygulamasıdır.
B.   İkinci karşıt baskı şekli, ellerin içe karşıt baskı uygulamasıdır.
C.   Üçüncü karşıt baskı şekli ise, ellerin keskin bir köşede içe baskı uygulamasıdır.
 
4.   Alttan kavrama yöntemi, eller kayanın altına takılı iken, vücut dışarı itilir ayaklar da kayayı iter. Böylece kollar çekerken, ayaklar da itince karşıt baskı yaratılır.
 
5.   Uzanarak sıkışma yöntemi, kaya üzerinde pek işe yaramayan veya hiç kullanılmayan iki tutamağın arasında kendinizi tutmanızı sağlayan yaralı bir karşı baskı yöntemidir.
6.   Yatık baskı yöntemi, tırmanıcının elleri ile kayayı çekerek, bacakları ile de kayayı iterek baskı uygulamasıdır. Ayak ve eller üst üste değiştirilerek kullanılır
 
7.   Karşıt denge yöntemi, özel bir tür hamle değildir ama tüm diğer tür tırmanış çeşitlerinde kullanılabilecek bir kuraldır. Bu kural, vücut ağırlığınızı dengenizi koruyacak şekilde dağıtmaya dayalıdır.
 
8.   Uzanma hamleleri, tutmanız gereken tutamak çok uzakta ise ve ona ulaşamıyorsanız, yapabileceğiniz birkaç şey vardır.
 
A.   Öncelikle elinizdeki tutamakları en iyi şekilde kullanmalısınız. Bunu için de ayak parmak uçlarında kalkın; vücudunuzu kayaya iyice yaklaştırarak en çok uzanmayı sağlayın.
 
B.   Dinamik bir hamle yapmadan önce tüm şartları hesaplayarak sonucundan emin olarak yapmanız gerekir. Aksi halde düşmeniz karşısında nelerle karşılaşacağınızı düşünerek bu hamleyi yapmanız gerekir.
 
9.   Küçük tutamaklarda el ve ayak değiştirmektir.
 
ÇATLAK TIRMANIŞI
 
Birçok tırmanış rotası kayadaki dikey çatlakların yarattığı doğal hatları izlemektir.
 
Ancak değişik boyuttaki çatlakları tırmanma teknikleri, yüzey tırmanış teknikleri kadar açık değildir.
 
Temel çatlak tırmanış tekniklerinde, sıkıştırma yöntemi kullanılmaktadır. Bunları da şöyle sıralayabiliriz.
 
1.    El sıkıştırma
2.    Parmak sıkıştırma
3.    Yumruk sıkıştırma
4.    Dirsek sıkıştırma
5.    Ayak sıkıştırma
 
1.    EL SIKIŞTIRMA, En kolay kullanılabilecek boy çatlaklar el boyutundaki çatlaklardır. El sıkıştırma şekilleri ise şöyledir.
 
a)    Elin içi ve dirsek ile ters baskı yapmak
b)    Elin dışı ve parmaklar ile ters baskı yapmak
c)    Elin yan tarafları ile ters baskı yapmak
d)    Elin dış tarafları ve başparmak ile ters baskı yapmak
e)    El çatlakta çevrilerek baskı yapmak
f)     Eli başparmak yukarı bakar durumda sıkıştırmak
g)    Eli başparmak avuç içine bakar durumda sıkıştırmak
h)   Eli başparmak aşağı tarafa bakar durumda sıkıştırmak
i)     Elleri başparmaklar aşağı ve yukarı bakar durumda sıkıştırma
 
2.   YUMRUK SIKIŞTIRMA, El sıkıştırmak için çok geniş olan bir çatlakta yumruk sıkıştırabilirsiniz. Yumruk sıkıştırma şekilleri ise şöyledir.
a)    Başparmak avuç içinde elin sırtını sıkıştırmak
b)    Başparmak avuç içinde el içi dışa bakar durumda sıkıştırmak
c)    Başparmak avuç içinde elin sırtı dışa bakar durumda sıkıştırma
d)    Yumruğu kamalama yapmak
 
3.   PARMAK SIKIŞTIRMA, Bu yöntemde sadece bir parmağınızı veya parmak uçlarınızı sokabileceğiniz en dar çatlaklar kullanarak tırmanılır. Parmak sıkıştırma şekilleri ise şöyledir.
 
a)    Avuç içi aşağı bakar durumda sıkıştırmak
b)    Yüzük şeklinde sıkıştırmak
c)    Başparmak kilitlemek
d)    Küçük parmak kilitlemek
e)    Parmaklar ve el sırtını sıkıştırmak
f)     Başparmakla karşıt baskı yapmak
 
4.   DİRSEK SIKIŞTIRMA, Bu yöntemde kol sıkıştırma ve kol kilitleme teknikleri kullanılır. Dirsek sıkıştırma şekli şöyledir.
 
a)    Aksi yönde basınç yapmak
 
5.   AYAK SIKIŞTIRMA, El boyutundaki çatlaklar ayak sıkıştırmak için idealdirler. Ayak sıkıştırma şekilleri, ayağın uç kısmı veya uç kısmı ile topuğu sıkıştırmakla yapılabilir. Şekilleri ise şöyledir.
 
 
a)    Ayakucu ile sıkıştırmak
b)    Ayakucu ve topuk sıkıştırmak
c)    Ayakucu ile köşede sürtünme yapmak
 
BACA TIRMANIŞ TEKNİKLERİ
 
Baca içine girip tırmanılabilecek boyuttaki çatlağa verilen isimdir.
 
Bu tür tırmanış, dört çeşit baca tırmanış tekniği ile karşımıza çıkar:
 
1.    Dar baca
2.    Ara genişlikte baca
3.    Orta genişlikte baca
4.    Geniş baca
 
NEGATİF VE TAVAN AŞMA YÖNTEMLERİ TIRMANIŞ TEKNİKLERİ
 
Negatif ve tavanlar, duruma bağlı olarak sete çıkma, yüzey tırmanışı ve çatlak tırmanışı yöntemleri gibi birkaç değişik tekniğin kullanımını gerektirir.
 
Hatırlanması gereken iki önemli nokta vardır.
 
1.    DENGENİZİ SAĞLAYIN: Dengenizi korumak için iyi basamaklar bulmaya çalışın ve onları en iyi şekilde kullanın.
 
2.    GÜCÜNÜZÜ İSRAF ETMEYİN: Gücünüzü korumak için ağırlığı mümkün olduğunca bacaklara vermelisiniz.
 
YAN GEÇİŞ VE TRAVERS
 
Bir kaya etabında yukarı veya aşağı ilerlemek yerine, yan tarafa ilerlemek olarak tanımlanan yan geçişte bir geniş bir tırmanış yöntemleri yelpazesi gereklidir.
 
Esas kullanılan teknikler kavrama tutamakları, yatık karşıt baskı ve uzanarak sıkışma yöntemleridir.
 
Ayrıca uzun bir yana uzanma yaparken, karşıt denge yöntemi de önem taşır.
 
Basamakların olmadığı veya çok sınırlı olduğu zamanlarda kullanılan özel bir yan geçiş tekniği olan “el traversi tekniği” kullanılır.
 
SETE TIRMANMA YÖNTEMİ
 
Bir sete tırmanırken, ayağınızı kayada yükseltip ellerinizi setin kenarına yaklaştırın ve alta baskı uygulayın. Böylece klasik bir sete tırmanma hareketi yapmış olursunuz.
 
SERBEST İNİŞ YAPAMAK
 
Yukarı tırmanmanın birçok tekniğini öğrenirken serbest iniş tekniğini de öğrenmeniz gerekir.
 
Yamaç aşağıya güvenli bir şekilde serbest inmeyi bilmek, birçok Alpin tarz tırmanışının başarısında hayati rol oynamıştır.
 
Bu tür iniş, iple iniş istasyonu olmadığında çoğu zaman daha hızlı, güvenli ve kolaydır.
 
Bazı zorlukları vardır. Bunlar; basamak ve tutamakları görmek, tırmanırken daha zordur ve tutamaklara tutunmadan onları denemeniz de zor olabilir.
 
1.    Yüz dışarı bakar konumda
2.    Yana dönük konumda
3.    Yüz kayaya bakar konumda
4.    Sürtünmesi olan temiz bir yüzeyde
 
KAYA TIRMANIŞI İÇİN ANTRENMAN
 
Tırmanmak fiziki olarak zorlayıcıdır ve gereken güce sahip değilseniz bazı tırmanışları yapmanız çok güç olur.
 
Ancak çoğu tırmanış için çok büyük güç gerekmez. İyi teknik güç eksikliğini bir yere kadar kapatabilirken, fazladan kuvvet, teknik eksikliğini bazen dengeleyebilir.
 
Bir antrenman programı güç, dayanıklık, denge ve esnekliği geliştirip aynı seviyede tutma amacı ile tasarlanmalıdır.
 
Bunun sonucunda kayada daha akıcı ve güvenli hareket edebilirsiniz.
 
GÜÇ
 
Güç, bir dirence karşı uygulanabilecek en yüksek kuvvettir. Yani bir seferde kaldırabileceğiniz en büyük ağırlıktır.
 
Güç çalışmasının vücudun üst kısmı için olduğu kadar bacaklara da gerektiğini unutmayın. Bu konu “antrenman bilgisi” başlığı altında ayrıntılı bir şekilde işlenecektir.
 
DAYANIKLIK
 
Kas eforunu uzun süre devam ettirmeye dayanıklık denir.
 
Bir etabın en zor kısımları müthiş bir patlayıcı güç gerektirse de, tüm bir etabı tırmanmakta veya çok etaplı uzun Alpin tırmanışlarda kas dayanıklığı mutlaka gereklidir.
Bu konu “antrenman bilgisi” başlığı altında ayrıntılı bir şekilde işlenecektir.
 
DENGE
 
Dengenizi geliştirmenin belki de en iyi yolu tırmanmaktır.
 
Bir slab üzerinde elleri kullanmadan hareket etmek veya denge gerektiren zor kaya sorunlarını çözmeye çalışmak gibi tırmanış çalışmaları yapılmalıdır.
 
Yere yakın bir ince bir set veya bir ip üzerinde yürüme çalışmaları da geliştirebilirsiniz.
 
ESNEKLİK
 
Kaya tırmanışı için ortanın üzerinde bir esneklik gereklidir.
 
Esnekliği artırmak amacı ile yapılabilecek esnetme ve gerdirme çalışmalarını anlatan birçok kaynak bulabilirsiniz.
 
Her antrenman çalışması gibi bunlar da sık aralıklarla yapılmalıdır.
 
ANTRENMAN KAYNAKLARI
 
Tırmanış ve yapay duvar salonlarının gittikçe yaygınlaşması sonucunda birçok kişi tırmanışa özel antrenmanlar yaparak güç, dayanıklık ve teknik geliştirme şansını elde etmiştir.
 
Antrenman için doğal kaynaklardan da faydalanabilir her fırsatı değerlendirebilirsiniz. Bunun için yere yakın bouldering yapabilir veya kısa ama zor yan geçişler üzerinde çalışabilirsiniz.
 
Üstten emniyetli ( top – rope ) tırmanış da bir diğer doğal antrenman yöntemidir.


 
©2019 Arkas Spor Kulübü - Bu sitede kullanılan resim ve belgeler orijinal olup tüm hakları ARKAS'a aittir.
İzinsiz kullanılamaz. - Site Kullanım Koşulları ve Gizlilik Politikası